rondje Woerden – de Boerinn

Route rond Woerden van 10 km

De tocht gaat over de Singel van Woerden, de Oude Rijn en een stukje over de Grecht. Halverwege vaar je door een open veenweidegebied en langs de recreatieboerderij “De Boerinn”. De terugweg verloopt via de Kamerikse Wetering richting Oude Rijn en Singel. Tijdens de tocht moet je tweemaal de kano overdragen.

10 km rond Woerden

Startplaats

Er zijn twee mogelijke startplekken voor de tocht (S1 en S2, zie plattegrond).

Startplek S1 ligt op een mooi plekje aan de Burgemeester H.G. van Kempensingel. Hier is geen steiger, maar een grasveldje enkele meters ten oosten van de ´Parijse` brug. De instap is goed te doen. Voordeel is dat je hier elke dag gratis kunt parkeren.

Startplek S2 is de plek waar vroeger kanovereniging Wyrda was gevestigd. Er ligt een kanosteiger langs de Prins Hendrikkade op de hoek van de Prins Bernhardlaan. Een ideale instapplaats. Nadeel is dat het parkeren alleen op zondag gratis is.

De onderstaande beschrijving gaat uit van startplek S1.

Routebeschrijving

  •  Ga vanaf de oever rechtsaf onder de ‘Parijse’ brug door. De andere kant op is een mooi stukje Singel, maar dat loopt helaas dood.
  • Al snel kom je bij een breed stuk van de Singel. Na een paar honderd meter buigt de Singel haaks naar links en zie je een brug.

Na de brug zou je direct links het haventje in kunnen varen. Met een uitstapmogelijkheid en het centrum van Woerden binnen handbereik.

  •  De route gaat echter naar rechts onder de ophaalbrug door. Je komt eerst op een smal deel van de Oude Rijn.

Tot een paar jaar geleden bestond een kleine kans dat je op dit stuk van de Oude Rijn een groot binnenvaartschip op je af zag komen. Dan was het aan te raden om rechtsomkeert te maken. Ooit is een lastig te manoeuvreren roeiboot in de problemen geraakt. De kapitein van de vrachtboot zag niets, maar de roeiers zagen gelukkig op tijd het dreigende gevaar. Ze hebben de bovenrand van de kade vastgepakt en zich plat tegen de kademuur aangedrukt. Hangend boven hun gekraakte boot kwamen ze met de schrik vrij. In hetzelfde smalle stuk is eerder een grote speedboot er onbemand vandoor gegaan en zwaar gehavend een paar honderd meter verderop bij de volgende brug tot stilstand gekomen. Maar laat je vooral niet afschrikken; de kans dat zoiets nog een keer gebeurt, is natuurlijk nihil.

  •  Na 500 meter vaar je weer onder een ophaalbrug door en wordt de Oude Rijn breder.

Woerden kent een rijke historie van grote en kleine steen- en pannenfabrieken. Deze bedrijven waren voornamelijk gevestigd langs dit deel van de Oude Rijn. De fabrieken hadden fraaie namen als De Derde Kwakel, Misverstand of Driemanshoop. In 1849 bezat Woerden 15 fabrieken, in 1888 waren dat er 13, afnemend naar zeven in 1927. Na de sluiting van de Driemanshoop in 1950. is er nu nog maar één over.

  • Blijf 1 km varen over de Oude Rijn tot je aan je rechterhand een brug ziet. Daar vaar je onderdoor. Je komt nu op de Grecht.

De Grecht is ongeveer 10 km lang en loopt door tot Woerdense Verlaat en de Kromme Mijdrecht. De oorspronkelijke wetering werd aan het einde van de veertiende eeuw gegraven en diende voor de ontwatering van het omringende polderland, maar werd ook voor de scheepvaart gebruikt. Destijds liep de Grecht vrijwel exact in noord-zuidrichting dwars door de polder Kamerik-Mijzijde. Voor de boeren betekende dit veel overlast. Door golfslag moesten zij de oevers van hun landerijen verstevigen en omdat zij geen bruggen over de Grecht mochten bouwen, werd het bewerken van hun, westelijk van het water gelegen landen moeilijker. Na lang protest mocht in 1494 een ‘nieuwe Grecht’ worden gegraven. De boeren moesten dit op eigen kosten doen. Gekozen werd voor een tracé aan de uiterste westrand van Kamerik-Mijzijde. Hier liep een veenstroompje, de Oude Meije. Voor de aanleg van de nieuwe Grecht werd hoofdzakelijk de loop van die Oude Meije gevolgd. Dit geeft de wetering voor een deel het karakter van een rivier.

  •  Na 500 meter bevindt zich aan de rechterkant de jachthaven van de watersportvereniging ‘de Greft’.
  •  Na nog eens 500 meter maakt de route een flauwe bocht naar rechts, na 300 meter gevolgd door een flauwe bocht naar links. Daarna strekt het polderland van het Groene Hart zich in volle openheid voor je uit.
  • De Grecht maakt na 750 meter een haakse bocht naar links.
  • Na 250 meter zie je aan de rechterkant een steiger met een bordje van “De Boerinn”. Je stapt hier uit, trekt de boot over de dijk en laat hem zakken in het watertje dat loodrecht op de Grecht staat. Dit is de Lignekade.
  • De eerste 200 meter kan het varen wat zwaarder zijn omdat het water hier wat smal en ondiep is. Ook kan je enige last ondervinden van waterplanten.
  • Varend door het weidelandschap passeer je de gebouwen en enkele attributen van de poldersporten die de recreatieboerderij “De Boerinn” voor groepen organiseert.
  • Aan het eind van de vaart kom je uit op de Kamerikse Wetering en sla je rechtsaf.
  • Na 600 meter kom je bij de tweede overdraging van de tocht vlak voor het gemaal Kamerik-Teylingens. Aan de rechterkant kan je gebruik maken van een steiger die is aangelegd onder auspiciën van de Stichting ‘Kamerik op de kaart’. Je loopt met de kano ongeveer 50 meter naar de steiger aan de andere kant van het gemaal. Pas op voor de fietsers!

Het gemaal is een logisch voortvloeisel van de ‘Grote Ontginning’ die rond het jaar 1000 startte. In die tijd waren vele boeren op zoek naar nieuw te bewerken land. Dat werd gevonden in de moerassige gebieden tussen de rivieren. Langgerekte stukken moerasland met veelal vaste afmetingen (circa 125 x 1500 meter) werden per contract (‘in cope’) uitgegeven door Hollandse graven en Utrechtse bisschoppen. Het toevoegsel ‘koop’ of ‘kop’ in plaatsen in de regio zoals Boskoop, Nieuwkoop, Benschop, Papekop en Willeskop verwijst naar deze middeleeuwse overeenkomsten. De boeren konden het land pas voor graanteelt gebruiken als er voldoende water uit was ontrokken. En dus moest er heel veel gegraven worden. Tot 1450 kon de polder Kamerik-Mijzijde via alle gegraven sloten en de Kamerikse Wetering onder vrij verval water afvoeren naar de Oude Rijn. De door boeren ontgonnen veenlanden lager toen nog hoger. Maar door de voortdurende bodeminklinking was dat nadien niet meer mogelijk. Er was dus de hulp nodig van een wipwatermolen. In 1872, ruim 400 jaar later, werd die vervangen door een stoomgemaal, die nu nog steeds aanwezig is. In 1953 werd de functie van de stoommachine overgenomen door een elektromotor en in 1988 werd een geheel nieuw gemaal gebouwd met schroefpompen aangedreven door elektromotoren. Tevens is het gemaal toen voorzien van een krooshekreiniger. Het gemaal is volledig geautomatiseerd. Het kan zelfstandig functioneren en indien nodig op afstand via een telefoonverbinding worden bijgestuurd.

  •  Na 300 meter vaar je onder een lage duiker door en kom je uit op de Oude Rijn. Daar vaar je naar rechts.
  •  Na 1.250 meter kom je uit op de Singel.
  •  Op de Singel houd je rechts aan en vaar je richting de Sint-Bonaventura kerk en Het Kasteel.
  •  Nog voor het Kasteel ga je rechtsaf een laag bruggetje onderdoor.
  • Je blijft het slingerende water volgen en net als je denkt dat het doodloopt, zie je rechts aan het eind een klein bruggetje vlakbij een watertoren.
  • Enkele tientallen meters verder ga je weer een bruggetje onderdoor en kom je terug op de Singel.

Daar ga je rechtsaf.

  • Al gauw komt de ‘Parijse’ brug weer in beeld en ben je terug bij het beginpunt.